ΗΠΑ – ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Στενές Σχέσεις Υπερατλαντικού Τύπου – Ρεπορτάζ

ΗΠΑ – ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Στενές Σχέσεις Υπερατλαντικού Τύπου, Ρεπορτάζ

Η μουντιαλική ποδοσφαιρική σύγκρουση μεταξύ Αμερικής και Γερμανίας μας δίνει την αφορμή για να καταδυθούμε στα άδυτα των πολύ στενών σχέσεων των δύο χωρών. Οι πολιτιστικές, βιομηχανικές και οικονομικές σχέσεις Αμερικάνων και Γερμανών είναι τόσο έντονες που αποτελεί απορίας άξιο πως αυτό το τόσο σημαντικό γεγονός παραμένει διακριτικά αποσιωποιημένο εδώ και χρόνια στον δημόσιο λόγο. Τον Νοέμβριο του 2011 το περιοδικό Ε της Ελευθεροτυπίας έγινε ένα από τα πρώτα έντυπα του ευρωπαϊκού τύπου που κοίταξε σε βάθος ένα ζήτημα που φαίνεται να είναι κάθε άλλο παρά ασήμαντο, εν μέσω μιας παγκόσμιας κρίσης στην οποία η Νέα Υόρκη και το Βερολίνο πρωταγωνιστούν όπως στο τωρινό ματς του Παγκοσμίου Κυπέλλου. 

Image

Photo Credit: Jonnek Jonnekson

Ελευθεροτυπία, Περιοδικό Ε, Νοέμβριος 2011

Ρεπορτάζ: Σπύρος Χατζηγιάννης

Φωτορεπορτάζ: Jonnek Jonnekson

Το Βερολίνο στις μέρες μας είναι ο απόλυτος εκπρόσωπος της αμερικάνικης …κουλ κουλτούρας στην Ευρώπη.  Το 1963 ο …Ομπάμα της εποχής, ο αμερικάνος πρόεδρος Τζον Κένεντι, ή, JFK, δήλωνε υπερήφανα ‘Ich bin ein Berliner’, δηλαδή <<Είμαι ένας βερολινέζος>>. Το ιστορικών διαστάσεων…γραμματικό σφάλμα του βέβαια να χρησιμοποιήσει την λέξη Berliner, που στην καθημερινή γλώσσα της πόλης αναφέρεται σε ένα τοπικό γλυκό– βερολινέζικου είδους ντόνατ με γέμιση μαρμελάδας, υποδήλωσε εντονότερα και από μια γλυκιά σπόντα την ιδιαίτερα στενή σχέση του Βερολίνου και της Γερμανίας με την Αμερική.

Μπορεί ο μαινόμενος Ατλαντικός Ωκεανός να χωρίζει τις δύο χώρες, αλλά, μια λεπτομερή ματιά στις πολιτιστικές σχέσεις αμερικάνων και γερμανών, αποκαλύπτει έναν πιο ακριβή ιστορικό χάρτη, όπου η Αμερική συνδέεται με την Γερμανία και το Βερολίνο σαν συγκοινωνούντα υπερατλαντικά δοχεία. Όπου και να κοιτάξει κανείς στην Αμερική, ας πούμε, παντού υπάρχει ένας πρωταγωνιστής γερμανός στην ιστορία. Η αιτία; Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο εθνοτικό γκρουπ μεταναστών στην Αμερική είναι οι γερμανικής καταγωγής αμερικάνοι που αποτελούν το 17% του  αμερικάνικου πληθυσμού, σχεδόν 51.000.000 σε αριθμό, και οι οποίοι αρχικά εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Ν.Υόρκη και την Πενσυλβάνια! Ο Άιζενχάουερ, ας πούμε, είχε γερμανικές ρίζες. Όπως και ο Αϊνστάϊν. Επίσης, κάποιοι ιστορικοί σαν τον Νίλ Φέργκιουσον υποστηρίζουν ότι ο αμερικάνικος καπιταλισμός είναι γέννημα θρέμμα του …ιού της προτεσταντικής ηθικής ( σκληρή δουλειά, πίστη στους νόμους, αξία της προστασίας του δικαιώματος της ιδιοκτησίας – αξίες εμπνευσμένες από τον Καλβινισμό που θεωρούσε την τεμπελιά βαρύ αμάρτημα), των γερμανών μεταναστών στο Σαιντ Λούις του Μισούρι της Αμερικής, κάτι που τόνιζε ο γερμανός κοινωνιολόγος Μάξ Βέμπερ. Ενώ τα εδέσματα …αναπληρωτικές σημαίες της Αμερικής το χάμπουργκερ και το χοτ ντόγκ, έχουν και αυτά γερμανική προέλευση.

Image

Στις μέρες μας τώρα βέβαια το δίχως τείχος Βερολίνο, είναι η πρωτεύουσα τόσο της Γερμανίας και της ΕΕ όσο και του Ψυχρού Πολέμου ΗΠΑ – ΕΣΣΔ αλλά είναι πρωτεύουσα και της παγκόσμιας και παγκοσμιοποιημένης εναλλακτικής κουλτούρας και τέχνης. Η πόλη έχει κάνει μάγια εδώ και χρόνια σε ένα νέο κύμα αμερικάνων μεταναστών και νέων γερμανών εσωτερικών μεταναστών που ξελογιάζονται από την εκτυφλωτική ομορφιά του ιστορικού και γεμάτου δημιουργικότητα, λυσσαλέα νυχτερινή ζωή, φθηνά νοίκια και καλλιτεχνική ενέργεια και εναλλακτικών κοινοτήτων Βερολίνου. Οι Τάιμς της Ν.Υόρκης ανέφεραν πρόσφατα ότι <<Το Βερολίνο είναι στις μέρες μας αυτό που ήταν το Λονδίνο και η Πράγα την δεκαετία του ’90.>>. Στο άρθρο η νεουρκέζα ιδιοκτήτρια γκαλερί Μπάρμπαρα Γκλάντστοουν δήλωνε: <<Οι αλλαγές στο ανατολικό Βερολίνο μου θυμίζουν τα μποέμικα σημεία του Greenwich Village της Ν.Υόρκης.>>.

Οι post-2000 αμερικάνοι προσκυνητές είναι ελεύθεροι επαγγελματίες δημιουργικών δουλειών, καλλιτέχνες, συγγραφείς και διανοούμενοι. Ανήσυχα πνεύματα δηλαδή, σαν την ίδια την πόλη.Οι οποίοι, όπως θα δούμε αργότερα, επηρέασαν καίρια την σημερινή αμερικανοφιλία των απλών αλλά και των κουλ μεσοαστών βερολινέζων.

Οι παλιοί και περικυκλωμένοι από το τείχος …χίπστερς ήταν διπλωμάτες, επιχειρηματίες και στρατιωτικοί που υπηρετούσαν τα συμφέροντα του στάτους κβο του θείου Σαμ στην δυτική πλευρά της τότε femme fatale πόλης και της τότε γεωπολιτικής πραγματικότητας. Όπως οι σκληροτράχηλο αμερικάνοι στρατιώτες της φημισμένης αμερικάνικης μονάδας στην πόλη με το όνομα Berlin Brigade.

Image

Το τρέντυ πολιτιστικό ρεμίξ Βερολίνου – Αμερικής βγάζει μάτια στις μέρες μας σε βερολινέζικες περιοχές σαν το Πρενζλάουερ Μπέργκ ( τους κατοίκους της οποίας ο γερμανός δημοσιογράφος Χ.Σούσεμπαχ μετονόμασε ειρωνικά σε ένα άρθρο του το 2007 για την εφημερίδα Die Zeit ‘G8 Bevolkerung’, δηλαδή G8 πληθυσμός…) που θυμίζει ένα σκηνικό ταινίας που εκτυλίσσεται σε μια χάι τεκ αμερικάνικη πόλη, με τα ιν μπαράκια, γκαλερί και καταστήματα ρούχων και καταστήματα νέων επιχειρήσεων και νέων τεχνολογιών. Διόλου τυχαία το τελευταίo τεύχος του διεβδομαδιαίου περιοδικού οδηγού για την ζωή στο Βερολίνο Tip είχε ως τίτλο: <<Η Επανάσταση Των Νέρντς; Το Βερολίνο Θα Γίνει Η Επόμενη Σίλικον Βάλλευ;>>. Οι πιο κουλ και πιο δακτυλοδεικτούμενοι νέρντς είναι βέβαια οι αμερικάνοι και γερμανοί βερολινέζοι λεγόμενοι χίπστερς που κάνουν μπαμ με τα στενά παντελόνια, τα μπλουζάκια με ειρωνικά λόγκο και με τα παλιομοδίτικα, συνήθως από την δεκαετία του σικάτου κιτς ’70, γυαλιά και κουρέματα . Αν οι γερμανοί και αμερικάνοι διπλωμάτες ήταν οι καλύτεροι πρεσβευτές των αξιών της εποχής, οι σημερινοί …freelance μπλοκάκηδες και διαδικτυωμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες και καλλιτέχνες χίπστερς έχουν τώρα αυτόν τον ρόλο στην πόλη.

Image

Η στένη υπερατλαντική πολιτιστική σχέση Γερμανίας και Αμερικής εκτυλίσσεται περίτεχνα λοιπόν στον τρόπο με τον οποίο ζουν και σκέφτονται οι αμερικάνοι και γερμανοί κουλ νέοι βερολινέζοι το 2011. Και στον τρόπο με τον οποίο συνδέουν έτσι την ταυτότητα του παρελθόντος και του παρόντος των χωρών και των πόλεών τους και των προγόνων τους. Τους συναντήσαμε στα δύο πιο καυτά σημεία της πόλης, το λεγόμενο Κρόιτσκολν ( σύντμηση των ονομάτων των περιοχών Κρόιτσμπεργκ και Νόικολν του Βερολίνου. Αναφέρεται στην περιοχή του Νόικολν που συνορεύει με το Κρόιτσμπεργκ και έχει γίνει ο νέος μαγνήτης των τρέντι γερμανών και αμερικάνων…)  και στο Checkpoint Charlie το πιο τουριστικό αξιοθέατο της πόλης (παλιό φυλάκιο των αμερικάνων στην αμερικάνικη πλευρά της πόλης….) μαζί με το παλιό τμήμα του παλιού τείχους East Side Gallery. Μελετώντας ταυτόχρονα τις καίριες ιστορικές εμπειρίες των βερολινέζων που ξυπνάνε στις μέρες μας τον …εναλλακτικό αμερικάνο μέσα τους, από το στυλ των ρούχων τους ως τις μουσικές τους και την κουλτούρα της επαγγελματικής και μη καθημερινότητάς τους.

Ο εναέριος ανεφοδιασμός σε τρόφιμα του αποκλεισμένου από την ΕΣΣΔ δυτικού τμήματος του Βερολίνου στην κρίση του 1948/1949 μεταξύ ΕΣΣΔ και δυτικών δυνάμεων ήταν μία από τις καθοριστικές εμπειρίες των βερολινέζων που έκαναν κουλ τους αμερικάνους και τις αξίες τους στα μάτια τους ως τις μέρες μας. Η Γιάνα Ράισε είναι μια 29χρονη βερολινέζα που άνοιξε το 2008 μαζί με τον τότε αμερικάνο καλό της (μετά από μια θητεία ενός χρόνου στην Ν.Υόρκη) στο Κρόιτσκολν στην οδό Χόμπρεχτ το κατάστημα μόδας με δημιουργίες της, βαπτίζοντας το JR (σχεδόν JFR!) από τα αρχικά του ονόματός της, που συμπίπτουν με αυτά του κακού βαρόνου πετρελαιά JR της θρυλικής παλιάς αμερικάνικης τηλεοπτικής σειράς Ντάλας, και το οποίο θεωρείται από τις πιο πρωτοποριακές του είδους ανεξάρτητες επιχειρήσεις της πόλης. Όταν την ρωτήσαμε την γνώμη της για τα αίτια της έντονης αμερικανοφιλίας των παλιών και νέων γενεών βερολινέζων, μας εξήγησε: <<Πάρε για παράδειγμα τον παππού και τον πατέρα μου. Και οι δύο μου λέγανε ότι είναι πάντα ευγνώμονες για τον ανεφοδιασμό του ’48 των αμερικάνων. Αυτό τους έκανε να εκτιμήσουν αφάνταστα την αμερικάνικη κουλτούρα και να την υιοθετήσουν στην καθημερινότητά τους και στο στυλ τους. >>.

Image

Οι αμερικάνοι βέβαια ήξεραν ότι θα χρειαζόντουσαν να κάνουν και κάτι παραπάνω για να κερδίσουν τις βερολινέζικες καρδιές και τα βερολινέζικα μυαλά πέρα από το να πετάξουν αλεξίπτωτα με τρόφιμα στους δυτικοβερολινέζους. ‘Ιδρυσαν to 1948 στην περιοχή Ντάλεμ του δυτικού Βερολίνου το πανεπιστήμιο δυτικών συμφερόντων Frei University που ήταν σε <<ψυχρό ακαδημαικό πόλεμο>> με το πανεπιστήμιο Humboldt των ανατολικοβερολινέζων, το 1951 εγκαινίασαν την κινηματογραφική …πασαρέλα του φεστιβάλ Μπερλινάλε, ενώ ίδρυσαν και υποστήριξαν παράλληλα μια σειρά ιδρυμάτων/ερευνητικών κέντρων για την σύσφιξη των σχέσεων των δύο χωρών σαν το German Marshall Fund το 1972 και το American Academy που ιδρύθηκετο 1990 (προσφέρει υποτροφίες σε αμερικάνους επιστήμονες, συγγραφείς και καλλιτέχνες της πόλης…) και έστειλαν και τον Ομπάμα το 2008 να δώσει μια αμερικάνικη προεκλογική ομιλία στο Βερολίνο που εδραίωσε μια για πάντα την ροκάδικη και χιπχοπάδικη κουλ πολιτική φήμη και επιρροή του στην υφήλιο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι αυτού του είδους η ομιλία δεν έγινε στο Λονδίνο ή, το Παρίσι. Ρωτάμε, λοιπόν, την στυλάτη Γιάνα πως επηρέασε την γενιά της το στυλ και η ουσία της ομιλίας του Ομπάμα το 2008: <<Ξέρεις είχαμε μπουχτίσει από την βλακεία του Μπους και ο Ομπάμα μας έδωσε ελπίδα για την Αμερική. Σίγουρα αισθανθήκαμε ότι όλη αυτή η εναλλακτική αμερικανιά του χιπ χοπ, της νεουορκέζικης μόδας, των γκραφίτι, των σκέητ που είχαμε τόσα χρόνια αγκαλιάσει απέκτησε τον καλύτερο πρεσβευτή της στο πρόσωπο του Ομπάμα. Αυτός ο αμερικάνος θα μπορούσε να είναι και βερολινέζος σκεφτήκαμε>>. Και το ενδυματολογικό του στυλ την ενέπνευσε αναλόγως; ‘ Όχι και τόσο γιατί δεν μου αρέσουν τα κουστούμια των πολιτικών. Η γυναίκα του όμως που εμπιστεύεται ανεξάρτητους σχεδιαστές για τα φορέματά της, έχει σίγουρα το βερολινέζικο πνεύμα και στυλ σε αυτόν τον τομέα.’.  Τα καυτά κομπλιμέντα του τότε λόγου του Ομπάμα όπως το: ‘Αυτή η πόλη περισσότερο από κάθε άλλη πόλη γνωρίζει καλά το όνειρο της ελευθερίας’, έκανε το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel να λέει τότε ότι πέρα από εναλλακτικούς βερολινέζους σαν την Γιάνα ‘Η Ομπαμανία έχει κυριεύσει το γερμανικό πολιτικό κατεστημένο και την γερμανική πολιτική κοινότητα.’  Όπως ανέφερε στο άρθρο ο πολιτικός του συντηρητικού κόμματος FDP Χόιερ <<Θα είναι ένας πρόεδρος με τον οποίο οι γερμανοί θα αισθάνονται ότι βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος’>>.

Το πάθος του Ομπάμα για το μπάσκετ ταιριάζει κουτί επίσης με την λατρεία των βερολινέζων για το σπόρ και για την Άλμπα την φημισμένη ομάδα μπάσκετ της πόλης.  Ενώ τα γκραφίτι, η χιπ χοπ μουσική σκηνή της πόλης, τα μποέμικα καφέ, οι μικρές γκαλερί και τα αμέτρητα μπαράκια και κλαμπ γεμάτα με DJs, πικάπ και βινύλια κουβαλάνε έντονα πάνω τους την κουλτούρα της ανεξάρτητης και πρωτοποριακής πολιτικής και καλλιτεχνικής σκηνής ενός Σαν Φραντσίσκο και μιας Ν.Υόρκης την περίοδο του 1970 όπου η τότε Ν.Υόρκη, όπως και το Βερολίνο σήμερα στην Γερμανία, ήταν η πιο φτωχή και καταχρεωμένη πόλη της Αμερικής. <<Είναι φτωχή αλλά σέξι η πόλη μας>> μου τονίζει η Γιάνα κάτι που υποστήριξε πριν από λίγα χρόνια ο δήμαρχος της πόλης και η οποία από τότε διακινείται ευρέως στον διεθνή τύπο και στους κουλ ταξιδιωτικούς οδηγούς για την πόλη.

Image

Ταυτόχρονα βέβαια, μια σειρά φολκλορικού τύπου και αμερικάνικης θεματολογίας φεστιβάλ και εκδηλώσειςόπως το ετήσιο φεστιβάλ Deutch Amerikanisches Festival, που ξεκίνησε την πορεία του μαζί με το τείχος της πόλης το 1961,  και η ετήσια συνάντηση βερολινέζων ιδιοκτητών παλιών αμερικάνικων αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών Χάρλει διακινούν την λαϊκή αμερικάνικη προπαγάνδα, μαζική κουλτούρα και χαβαλέ στην πόλη και στα μυαλά και στο στυλ των απλών και λαϊκών βερολινέζων των χαμηλότερων και μεσαίων στρωμάτων της εργατικής τάξης. Όπως μας τόνισε ο φωτογράφος Γιόνεκ Γιόχανσεν που μας παρείχε το φωτογραφικό υλικό αυτού του άρθρου: <<Εκεί παρατήρησα το ροκ να μπερδεύεται με το Hot Wheel, με την αμερικάνικη βλαχιά του νότου,με ολίγη από white supremacy και απίστευτες ακροβασίες αισθητικής και υπερβολής.Και όλα αυτά μέσα στην τσίκνα των γερμανικών λουκάνικων βουρστ.>>.

Ενώ και στην Αμερική γίνονται ανάλογα πολιτιστικά ρεπορτάζ σύσφιξης των πολύ στενών αμερικανογερμανικών σχέσεων όπως είναι στο Νιου Τζέρσει της Ν.Υόρκης το φεστιβάλ ‘The Plattduetsche Volksfest Vereen of NY & NJ’, που ξεκίνησε από το 1874 στην περιοχή από αμερικάνους με γερμανική καταγωγή από τις πεδιάδες της βόρειας Γερμανίας, πεδιάδες σαν αυτή που φιλοξενεί το Βερολίνο! Φέτος η φολκλορική εκδήλωση συμπλήρωσε τα 137 της χρόνια στο πάρκο Schuetzen της Ν.Υόρκης και το σάιτ παρουσίαζε το φεστιβάλ ως το Οκτόμπερ φεστ του …Αυγούστου όπου οι θαμώνες κρατάνε υπερήφανοι τα θηριώδη ποτήρια μπύρας του ενός (!) λίτρου.

Image

Η πολιτιστική και μουσική κουλτούρα του Βερολίνου έχει σημαδευτεί επίσης από αμερικάνους σταρ. Ο Ίγκι Ποπ σύχναζε στο θρυλικό πανκ κλαμπ SO36 στην οδό Οράνιεστράσε του Κρόιτσμπεργκ ενώ το 1978 το ραδιοφωνικό πρόγραμμα του αμερικάνου DJ/ραδιοφωνικού παραγωγού Ρικ ΝτεΛιλ στον αμερικάνικο στρατιωτικό ραδιοφωνικό σταθμό American Forces Network άφησε ανεξίτηλα σημάδια στα αυτιά και τα μυαλά των βερολινέζων. Όπως δήλωνε ο ΝτεΛιλ σε συνέντευξή του το 2008 στο δημοφιλές αγγλόφωνο περιοδικό της πόλης Exberliner <<Συχνά συναντάω βερολινέζους που μου λένε: Η ζωή ήταν μια σκύλα τότε και αυτό που μας έκανε να σηκωνόμαστε από τα κρεβάτια μας ήταν η πρωινή εκπομπή σου>>. Ενώ η αμερικάνα καλλιτέχνης και μουσικός Ντανιέλε ντε Πιτσιότο ήταν η συνιδρύτρια το 1989 του καλοκαιρινού φεστιβάλ ορόσημου της μοντέρνας κουλ και κοσμοπολίτικης ταυτότητας της πόλης που μαγνήτιζε αμερικάνους και μη επισκέπτες από όλον το κόσμο, το Love Parade.

Το Βερολίνο βέβαια δεν είναι μόνο οι κουλ περιοχές του Κρόϊτσμπεργκ, Κρόϊτσκολν/Νοϊκόλν, Φρίντριχσαιν και Πρενζλάουερ Μπέργκ όπου συχνά τα αγγλικά είναι η γλώσσα που ακούει κανείς συνέχεια στα ιν στέκια και πεζοδρόμια των κοσμοπολίτικων αυτών περιοχών. Το Checkpoint Charlie στην περιοχή Μίτε είναι η Μέκκα των μαζικών τουριστών της πόλης που απαθανατίζουν με τις κάμερές τους το φυλάκιο σήμα κατατεθέν της αμερικάνικης επιρροής στην ζωή της χωρισμένης, μεταξύ 1961 και 1989, από το γκρίζο ψυχροπολεμικό τείχος, πόλης. Μια βόλτα στην περιοχή στις μέρες μας όπου στο σχετικό μουσείο ‘Mauermuseum Museum Haus Am Checkpoint Charlie’ αλλά και στα γύρω τουριστικά καταστήματα τα κουλ σουβενίρ είναι άρτυ κομμάτια του τείχους κάθε μεγέθους, και τα μπλουζάκια, καπέλα, ρούχα με ψυχροπολεμική θεματολογία στα λόγκο και σχέδιά τους, παρατηρεί κανείς μέσα στο παλιό φυλάκιο των αμερικάνων και μια πινακίδα με την φράση του Κένεντι από την ομιλία του εκεί τον Οκτώβριο του 1961: ‘Προστατεύοντας την ελευθερία του Βερολίνου, προστατεύουμε την ελευθερία του Παρισιού, του Λονδίνου και της Ν.Υόρκης, επίσης ..’.

Image

Μπροστά στο φυλάκιο στέκονται πάντα δύο ημιτασιόν αμερικάνοι στρατιώτες ( τους υποδύονται βερολινέζοι φοιτητές υποκριτικής, ή, βερολινέζοι ηθοποιοί…) που κρατάνε την αμερικάνικη σημαία και πιστοί στο κερδοσκοπικό πνεύμα των γεμάτων χρεών καιρών μας χρεώνουν 2 ευρώ για μια φωτογραφία αγκαζέ μαζί τους. Πιάσαμε κουβέντα με τον 26χρονο γερμανό βερολινέζο (αμερικάνικης καταγωγής) Ντέηβιντ Τζάκσον που υποδύεται τον τουριστικό και ιστορικό αυτό ρόλο την εποχή των θερμών σχέσεων της δύσης με την πρώην ΕΣΣΔ και νυν Ρωσία. Τον ρωτάμε τι πιστεύει για την στενή σχέση υπερατλαντικού τύπου Αμερικής και Βερολίνου <<Όπως βλέπεις τα ΜακΝτόναλντς εδώ πιο κάτω είναι η αμερικάνικη πρεσβεία! Εγώ προτιμώ βέβαια να πίνω καφέ στα Σταρμπακς. Αλλά εδώ γύρω η παρουσία συμβόλων της αμερικάνικης κουλτούρας είναι υπερβολική. Έχει ξεφύγει η φάση! Η περίοδος του ψυχρού πολέμου έφερε πολύ κοντά τους βερολινέζους με την αμερικάνικη κουλτούρα και πιστεύω ότι αυτό θα συνεχιστεί και στο μέλλον. Εγώ πίστευα από παλιά ότι η εμμονή των βερολινέζων με την τέκνο μουσική όπως και αυτή των αμερικάνων παραγωγών του Ντιτρόιτ στην Αμερική δεν ήταν τυχαία>>.

Image

Το ενδιαφέρον εδώ βέβαια είναι ότι οι βερολινέζοι έχουν προσαρμόσει στα δικά τους δεδομένα τα αμερικάνικα πολιτιστικά σύμβολα. Πάρτε για παράδειγμα τα χάμπουργκερ και τα ΜακΝτόναλντς στην πόλη. Στο Checkpoint Charlie τα ΜακΝτόναλντς κάνουν καλές μπίζνες λόγω των τουριστών αλλά έχουν πατώσει σε όλη την υπόλοιπη πόλη και ιδιαίτερα στο Κρόϊτσμπεργκ. Σε αυτή την περιοχή όμως όπως και αλλού στο Βερολίνο κάνουν θραύση τα μικρά βερολινέζικα φαστφουντάδικα που προωθούν τα βερολινέζικα χάμπουργκερ ακόμη και μέσα σε πρώην δημόσιες τουαλέτες, όπως κάνει το πιο καλτ ανεξάρτητο χαμπουργκεράδικο του Κρόιτσμπεργκ το Burgermeister, που εδρεύει στα πρώην ουρητήρια του σταθμού του μετρό Σλίσισε Στράσε, με το ηχοσύστημά του να παίζει χιπ χοπ και τέκνο για τους φαν του ψαγμένου βερολινέζικου φαστ φουντ.

Επίσης μπορεί οι βερολινέζοι να σνομπάρουν τα καφέ Στάρμπακς ως μια μαζικής κουλτούρας αμερικανιά αλλά λατρεύουν το ανεξάρτητο καφέ Barcomi στην τουριστική οδό Μπέργκμανστρασε του Κρόιτσμπεργκ που άνοιξε η λεγόμενη <<Πριγκήπισσα των κέηκ>> του Βερολίνου η αμερικάνα Σύνθια Μπάρκομι το 1994 ( πλέον έχει και ένα δεύτερο υποκατάστημα στο Μίτε…), όπου σερβίρει σπιτικά αμερικάνικα κέηκ και ποικιλίες καφέ από όλον τον πλανήτη.

Image

Όταν είχαμε αναφέρει στην Γιάνα κατά πόσο η έντονη αμερικάνικη παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης μέσω των φολκλορικών εκδηλώσεων, ή, των φολκλορικά ντυμένων χίπστερς δείχνει να αντανακλάται έντονα στην σημερινή ταυτότητα των βερολινέζων μου τόνισε: <<Εξαρτάται πως το βλέπεις το ζήτημα. Από την μία οι βερολινέζοι σαν τους αμερικάνους φοράνε ότι ρούχο τους κατέβει στο κεφάλι, δεν νοιάζονται για την γνώμη του περίγυρου, και έτσι θα δεις όλους αυτούς τους βερολινέζους που ντύνονται σαν καουμπόϊδες, θαυμάζουν την καλτ φιγούρα του πρώην ιππότη της ασφάλτου Ντέηβιντ Χάσελχοφ, το κούρεμά του και την 80s αισθητική του (αμερικάνος γερμανικής καταγωγής) και τα παλιά αμερικάνικα αυτοκίνητα, λούνα παρκ κτλ., αλλά, από την άλλη βερολινέζοι σαν εμένα επιλέγουν αυτά που τους αρέσουν από την σύγχρονη αμερικάνικη κουλτούρα και αποβάλλουν ότι δεν ταιριάζει με το αυθάδες και ειλικρινές πνεύμα της πόλης. Ας πούμε οι φράσεις αμερικανιές σαν την <<Να έχεις μια καταπληκτική μέρα>> και τα προσποιητά χαμόγελα μου είχαν σπάσει τα νεύρα όσο ήμουν στην Ν.Υόρκη. Στο Βερολίνο φημιζόμαστε για την ελικρινή αγένειά μας αν κάτι, ή, κάποιος δεν μας αρέσει. Και αυτό έλκει εδώ όλους αυτούς τους εναλλακτικούς αμερικάνους που έχουν σπαστεί επίσης με αυτές τις αποστειρωμένες αμερικάνικες κοινωνικές αξίες. Το γεγονός ότι εκτιμούμε πολλά πράγματα της κουλτούρας της Αμερικής δεν σημαίνει ότι δεν απορρίπτουμε πολλά άλλα στοιχεία της, όπως αυτό που σου ανέφερα αλλά και το γεγονός ότι συμμετέχουμε ως χώρα στην αμερικάνικη εμπλοκή στο Αφγανιστάν.>>.

Image

Το 2008 μάλιστα ο δημοσιογράφος Έρικ Κίρσμπάουμ έγραφε στο πρακτορείο Ρόϊτερς ότι σύμφωνα με έρευνα του αμερικάνικου think tank Pew Research Center ενώ το 2000 το 78% των γερμανών έβλεπαν με θετικό μάτι την Αμερική, το 2008 το ποσοστό αυτό έπεσε στο 31%. Να γιατί, λοιπόν, θα έλεγε κανείς οι βερολινέζοι ήθελαν τον Ομπάμα τους για να ανακτήσουν την χαμένη εμπιστοσύνη τους για την Αμερική (που σύμφωνα με τον Κιρσμπάουμ οφείλεται και στον αμερικάνικο πόλεμο στο Ιράκ..)., ή, τους αμερικάνους- βερολινέζους χίπστερς και δημιουργικούς επαγγελματίες για να επικοινωνήσουν και με το πρόσωπο αυτό της Αμερικής.

Η Χίδερ ΝτεΛίλ (κόρη του ραδιοφωνικού παραγωγού ΝτεΛιλ…)  , για παράδειγμα, μια χαρισματική συντηρητική αμερικάνα-βερολινέζα τηλεπαρουσιάστρια στο αγγλόφωνο τμήμα του καναλιού Deutche Welle που αποκαλείται και <<Σάρα Πάλιν>> του Βερολίνου λόγω των λαϊκίστικων ρεπουμπλικάνικων κόκκινων απόψεών της το καλοκαίρι του 2010 κυκλόφορησε το βιβλίο της <<Amiland: Streitschrift fur die Weltmacht USA>> ( Η γη της Άμι: Φυλλάδιο Για την Υπερδύναμη Αμερική’) και σε συνέντευξή της την ίδια χρονιά με το περιοδικό Exberliner δήλωνε: <<Οι αμερικάνοι που συναντώ στο Βερολίνο είναι εδώ γιατί μισούν την Αμερική. Και θεωρούν ότι η Ευρώπη είναι τέλεια.>>. Τονίζοντας, επίσης, ότι οι ανατολικογερμανοί είναι περισσότερο φιλοαμερικάνοι από τους δυτικογερμανούς και ότι μεγαλύτερο πρόβλημα στην Γερμανία είναι η βλακεία των white trash λευκών γερμανών παρά οι μετανάστες, τους οποίους κατηγορούν έμμεσα ή άμεσα γερμανοί πολιτικοί σαν την Μέρκελ και τον Σαραζίν.

Image

Είναι χαρακτηριστικό, επίσης, του κάλτ στάτους των χίπστερς στο Βερολίνο το γεγονός ότι φέτος το αγγλόφωνο περιοδικό Exberliner της πόλης, το οποίο έχει πολλούς αμερικάνους συνεργάτες, εγκαινίασε στις τελευταίες σελίδες του το ασπρόμαυρο χιουμοριστικό καρτούν με τίτλο <<Hipster Hitler>>!

Το σίγουρο είναι, πάντως, ότι η αμερικανοφιλία, σε όλες τις κιτς και σικάτες, δημιουργικές και χίπστερ μορφές της ζει και βασιλεύει αυτή την στιγμή στην γερμανική πρωτεύουσα σε μια περίοδο μάλιστα όπου η Ουάσινγκτον πιέζει το Βερολίνο να αλλάξει στάση στην στρατηγική του για την επίλυση του προβλήματος των χρεών χωρών της ΕΕ σαν την Ελλάδα και την Ιταλία και να ακολουθήσει τον αμερικάνικο τρόπο αντίδρασης απέναντι στο φαινόμενο.

Image

Βέβαια αυτό που κάνουν οι γερμανοί για το ελληνικό χρέος στις μέρες μας είναι μια επικίνδυνη ρέτρο οικονομική και γεωπολιτική …αμερικανιά αν σκεφτεί κανείς τα λόγια του αμερικάνου ιστορικού Έρικ Λάρσον στο εξαιρετικό φετεινό του βιβλίο με τίτλο <<Στον Κήπο Των Τεράτων: Αγάπη, Τρόμος και Μια Αμερικάνικη Οικογένεια Στο Χιτλερικό Βερολίνο>> όπου ανέλυε την ζωή του αμερικάνου πρεσβευτή στο Βερολίνο Γουίλιαμ Τόντ μεταξύ 1933 και 1937, πριν την έναρξη της ναζιστικής επίθεσης στην Ευρώπη. Στο βιβλίο ο Λάρσον ανέφερε ότι όταν ο Τόντ συνειδητοποίησε το μέγεθος του κινδύνου της παθολογικής ναζιστικής προπαγάνδας για την ευρωπαϊκή ειρήνη και προειδοποίησε για αυτό την αμερικάνικη κυβέρνηση <<τότε το Στέητ Ντιπάρτμεντ του απάντησε>>, σύμφωνα με τον Τόντ: <<Κοίτα, δεν μας ενδιαφέρει αυτό. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το χρέος της Γερμανίας προς εμάς. Σε παρακαλούμε, μπορείς να φροντίσεις με την δουλειά σου να κάνεις την Γερμανία να πληρώσει τους αμερικάνους επενδυτές;>>.

Image

Ίσως λοιπόν το αμερικάνικο στυλ οικονομικής και πολιτικής στρατηγικής πολλών σύγχρονων γερμανών πολιτικών και τραπεζιτών της ελίτ της χώρας που εδρεύουν στο Βερολίνο να μην διαφέρει και τόσο πολύ από το στυλ των λαϊκών αυτών βερολινέζών που αγκαλιάζουν φανατικά τα παλιά αμερικάνικα αμάξια, λούνα πάρκ και ρέτρο φεστιβάλ.

Και τα δύο υιοθετούν την τυφλή υποταγή τους σε ξεπερασμένες αξίες και σκουριασμένα γρανάζια της αμερικάνικης ζωής, θέτοντας σε κίνδυνο και πάλι την ευρωπαϊκή μεταπολεμική ειρήνη,σταθερότητα και ενιαία ταυτότητα. Μήπως τελικά μια …χίπστερ βερολινέζικη οικονομική στρατηγική για το ελληνικό χρέος θα <<έπιανε>> το ανοιχτόμυαλο α-λα-Ομπάμα αμερικάνικο πνεύμα των καιρών ανανεώνοντας έτσι ουσιαστικά την σχέση Βερολίνου και Αμερικής στον 21ο αιώνα;

Advertisements

2 Comments

Filed under Uncategorized

2 responses to “ΗΠΑ – ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Στενές Σχέσεις Υπερατλαντικού Τύπου – Ρεπορτάζ

  1. Καλησπέρα είναι η πρώτη φορά που επισκέπτομαι
    αυτό το blog και με βοήθησε πάρα
    πολύ στη εργασία μου. Μακάρι να μπορούσα να σας εξυπηρετήσω όπως εσείς εμένα μόλις.

    • Τιμή μου αυτό που λέτε, ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια και εύχομαι ότι καλύτερο σε αυτή την εργασία σας και σε όσες ακολουθούν! Φιλικά, Σπύρος

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s