PAULO ITO – Συνέντευξη με τον Βραζιλιάνο Γκραφιτά Που Έβγαλε Κόκκινη Κάρτα Στο Μουντιάλ

PAULO ITO  – Ο ΓΚΡΑΦΙΤΑΣ ΠΟΥ ΕΒΓΑΛΕ ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΑΡΤΑ ΣΤΟ ΜΟΥΝΤΙΑΛ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ

Image

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Ένθετο Plus, 22.6.2014

Συνέντευξη: Σπύρος Χατζηγιάννης

Η Βραζιλία είναι η χώρα που μέσω του Αμαζονίου είναι η κύρια πηγή οξυγόνου του πλανήτη και, ταυτόχρονα, η κύρια πηγή ποδοσφαιρικού οξυγόνου της υφηλίου λόγω της τεράστιας ποδοσφαιρικής παράδοσης της χώρας και λόγω του τωρινού παγκοσμίου κυπέλλου που διεξάγεται εκεί.

Ο ποδοσφαιρικός <<Αμαζόνιος>> της χώρας είναι τα Βραζιλιάνικο γκέτο, ή, φαβέλλες, στους δρόμους των οποίων μεγάλωσαν και πρωτόπαιξαν μπάλα τα μεγαλύτερα ποδοσφαιρικά ταλέντα της χώρας. Την τελευταία χρονιά οι επιχειρήσεις καταστολής της Βραζιλιάνικης αστυνομίας στις φαβέλλες – ποδοσφαιρικά οικοσυστήματα του Ρίο και όχι μόνο, με κατεδαφίσεις σπιτιών και ασυγκράτητη βία, όπως και μια σειρά από θανάτους εργατών και σκάνδαλα διαφθοράς γύρω από τα νεόκτιστα ποδοσφαιρικά στάδια στην χώρα που φιλοξενεί το φετεινό Μουντιάλ, προκάλεσαν ένα κύμα μαζικών διαδηλώσεων και αντιδράσεων στους ζεστούς δρόμους της νοτιοαμερικάνικης χώρας. Το Μουντιάλ έγινε η αφορμή για να βγουν στην επιφάνεια της παγκόσμιας επικαιρότητας οι έντονες ανισότητες μιας κοινωνίας που στα χαρτιά βιώνει την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία.

Οι κραυγές διαμαρτυρίας αναπόφευκτα άγγιξαν και τους τοίχους των πόλεων της Βραζιλίας. Στις 10 Μαίου στο Σάο Πάολο μια τέτοια κραυγή διαμαρτυρίας ήταν το διάσημο, πλέον, γκραφίτι του άσημου εώς τότε 36χρονου Βραζιλιάνου γκραφιτά Πάουλο Ίτο, που αναπαριστά το κλάμα ενός εξαθλιωμένου παιδιού που στο πιάτο του αντί για φαί έχει μια ποδοσφαιρική μπάλα. Μιλήσαμε με τον Βραζιλιάνο καλλιτέχνη για ένα παγκόσμιο κύπελλο που ντριμπλάρει ανάμεσα στον μέγιστο πλούτο και την απόλυτη φτώχεια, με την τέχνη του γκραφίτι να κάνει τάκλιν στα αντιφατικά πόδια της στρογγυλής θεάς της Βραζιλίας…

Image

1) Γιατί στήσατε αυτό το γκραφίτι στην πόρτα ενός σχολείου στην συνοικία της μεσαίας τάξης <<Πομπηία>> στο Σάο Πάολο;

Συνηθίζω να ασκώ κοινωνική κριτική μέσα από την δουλειά μου και το ίδιο ήθελα να κάνω μέσω αυτού του γκραφίτι. Ήθελα να μιλήσω για όλα τα σκάνδαλα που διάνθισαν την προετοιμασία για αυτό παγκόσμιο κύπελλο. Εμπνεύστηκα από ένα γκραφίτι που είχε κάνει ο γκραφιτάς Goin στην χώρα σας, στην Αθήνα.

Image

2) Ποιες ήταν οι αντιδράσεις στην χώρα σας μετά από την παγκόσμια δημοσιότητα που απέκτησε η εικόνα του γκραφίτι μέσω του ίντερνετ σε όλον τον κόσμο;

Οι πολιτικοί μας δεν ανέφεραν τίποτα και τα ΜΜΕ της χώρας ασχολήθηκαν λίγο με το γκραφίτι. Η εφημερίδα O Globo και ένας τηλεοπτικός σταθμός μου ζήτησαν να μιλήσω για το ζήτημα αλλά αρνήθηκα γιατί δεν συμπαθώ την ποιότητα της δουλειάς τους.

3) Το Βραζιλιάνικο ποδόσφαιρο είναι μια τέχνη των δρόμων των γκέτο της χώρας, στις φαβέλλες ξεκίνησαν να παίζουν μπάλα σταρ της χώρας σαν τον Πελέ. Πιστεύετε ότι αυτό είναι ένας ιδιαίτερο κρίκος μεταξύ ποδοσφαίρου και γκραφίτι στα οικοσυστήματα των Βραζιλιάνικων πόλεων;

Όχι, αυτό δεν ισχύει στις μέρες μας. Πολλά αγόρια ονειρεύονται να γίνουν ποδοσφαιριστές γιατί έτσι μπορεί να γίνουν πλούσιοι. Αυτό δεν ισχύει στην τέχνη του γκραφίτι. Γνωρίζω μόνο δύο Βραζιλιάνους γκραφιτάδες που έχουν πλουτίσει από τα γκραφίτι τους. Και το να κάνεις γκραφίτι είναι μια ακριβή ασχολία στην Βραζιλία. Βρίσκει κανείς περισσότερους ποδοσφαιριστές, παρά γκραφιτάδες – <<Pixadores>>, που προέρχονται από τις φαβέλλες!

Image

4) Την τελευταία χρονιά υπάρχει ένα μαζικό κύμα διαδηλώσεων ενάντια στα οικονομικά σκάνδαλα και περιστατικά αστυνομικής βίας που σχετίζονται με τις προετοιμασίες για το Μουντιάλ. Πώς τα σχολιάζετε και ειδικότερα τον ρόλο της προέδρου σας Ντίλμα Ρούσεφ που κατηγορήθηκε ότι αύξησε τα επιδόματα προς τους φτωχούς λίγο πριν το Μουντιάλ, απλώς για να κατευνάσει τα πνεύματα εν όψει της διοργάνωσης;

Ναι υπήρχαν πολλά προβλήματα που είχαν να κάνουν με το παγκόσμιο κύπελλο που διεξάγεται στην χώρα μας. Μερικοί θέλουν απλώς να κάνουν την πρόεδρό μας το εξιλαστήριο θύμα, αλλά, αυτό είναι ένας απλοϊκός τρόπος σκέψης. Το πολιτικό μας σύστημα είναι σε αυτή την κατάσταση που βρίσκεται σήμερα εδώ και πολλά χρόνια. Εάν ο αντίπαλος της Ρούσεφ, ο Αέσιο, νικήσει στις επερχόμενες εκλογές τίποτα δεν θα αλλάξει.

Image

5) Η Βραζιλία, σε αντίθεση με την Ελλάδα, βιώνει μια οικονομική έκρηξη και ευημερία, τουλάχιστον στα χαρτιά και με βάση τους αριθμούς. Και ένα άλλο γκραφίτι στην χώρα σας ανέφερε: <<Το Μουντιάλ μας παίρνει σχολεία και νοσοκομεία για να μας αφήσει μπάλες>>. Τί κρύβεται πίσω από αυτή την οικονομική επιτυχία της Βραζιλίας, στις φαβέλλες των μεγάλων πόλεων;

Τα νούμερα αυτά παρουσιάζουν μια υγιή οικονομική εικόνα για την χώρα μας αλλά σε σχέση με άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες η εικόνα αυτή δεν είναι τόσο καλή. Νομίζω ότι οι Βραζιλιάνοι λειτουργούν με έναν πολύ συναισθηματικό τρόπο, δεν διαβάζουν για τα οικονομικά νέα και έχουμε συνηθίσει να ακούμε το σλόγκαν << Η Βραζιλία είναι η χώρα του μέλλοντος>> εδώ και πολλά χρόνια. Αλλά οι πρακτικές του πολιτικού συστήματος εδώ αλλάζουν με πολύ αργό τρόπο.

Image

6) Ένα άλλο γκραφίτι σας μιλά για το κύμα του σεξοτουρισμού που χτυπάει την Βραζιλία μαζί με αυτό το ποδοσφαιρικό κύμα και η δουλειά σας χαρακτηρίζεται από κοινωνικοπολιτικά μηνύματα. Πιστεύετε ότι αυτή την στιγμή η τέχνη των γκραφίτι είναι η μορφή τέχνης με την εντονότερη κοινωνικοπολιτική δράση παγκοσμίως;

Η τέχνη των δρόμων είναι από την φύση της ελεύθερη. Είναι τόσο απλό. Οπότε όσοι ασχολούμαστε με κάποια μορφή της μπορούμε να μιλάμε για αυτά που σκεφτόμαστε με τον τρόπο που μπορούμε και με τον τρόπο που πραγματικά αγαπάμε.

7) Από την αρχή της κρίσης στην Ελλάδα το 2009 υπάρχει μια έκρηξη από κοινωνικοπολιτικά γκραφίτι στους τοίχους της Αθήνας. Πώς σας φαίνεται αυτό το φαινόμενο και εάν είσασταν στην Αθήνα τι είδους γκραφίτι θα στήνατε στους τοίχους της πόλης μας;

Νομίζω ότι είναι εντυπωσιακό αν αντανακλά τις προθέσεις για να αλλάξει κάτι στην ελληνική κοινωνία. Και εάν δεν αντανακλά κάτι τέτοιο τότε είναι τουλάχιστον έκφραση που λειτουργεί καθαρτικά για τους γκραφιτάδες – δημιουργούς. Θα ήθελα να ήμουν στην Αθήνα και να μιλήσω με τους ανθρώπους εκεί για να νιώσω τα προβλήματά τους και έτσι θα είχα μια καλή ιδέα τι είδους γκραφίτι να κάνω στους Αθηναϊκούς τοίχους.

Image

8) Γκραφιτάδες σαν τον γάλλο Blek le Rat και τον άγγλο Banksy έχουν επηρεάσει την δουλειά σας;

Ναι, κυρίως ο Banksy. Αλλά για μένα ο Ιταλός Blu είναι ο κορυφαίος, επειδή έχει μια πιο κριτική στάση ως ένας καλλιτέχνης των δρόμων.

Image

9) Ένα άλλο Μουντιάλ, αυτό του <<La Copa Popular>>, ή, Μουντιάλ των φτωχών στις φαβέλλες, διεξάγεται παράλληλα με το αστραφτερό Μουντιάλ της ΦΙΦΑ. Το γκραφίτι σας θα έχει περισσότερους φαν σε αυτό το εναλλακτικό Μουντιάλ;

Πραγματικά δεν ξέρω!

10) Παίζετε ποδόσφαιρο στην καθημερινότητά σας;

Βασικά παίζω χάλια σαν ποδοσφαιριστής!

Image

11) Θα είχε το γκραφίτι σας αυτή την διεθνή επιρρροή χωρίς το ίντερνετ και τα κοινωνικά μίντια και πώς επηρεάζετε ο κόσμος των γκραφίτι από την έκρηξη του ίντερνετ;

Σίγουρα όχι. Το ίντερνετ και τα κοινωνικά μίντια αποτελούν ένα πολύ σημαντικό μέσο για να γίνει ένα γκραφίτι οπτικά προσιτό σε όλον τον πλανήτη αλλά και σε στον πληθυσμό μιας μεγάλης πόλης γεμάτη ανισότητες. Αυτό ισχύει και για εμένα γιατί έχω πλήθος από ιδέες αλλά δεν μπορώ, ας πούμε, να κάνω 15 γκραφίτι σε μια εβδομάδα σε διάφορα μέρη του Σάο Πάολο.

12) Ποια είναι η ευχή σας για αυτό το Μουντιάλ;

Να είναι οι άνθρωποι οι παγκόσμιοι πρωταθλητές.

Image

 

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s