KREUZBERG. Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ …ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

PEΠOPTAZ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΚΡΟΙΤΣΜΠΕΡΓΚ – ME TOYΣ TOYPKOYΣ ΔIAΔHΛΩTEΣ TOY BEPOΛINOY

Image

 

ΕΝΤΥΠΟ:  ‘Ε’, Ελευθεροτυπία,  09/06/2013

KEIMENO: ΣΠYPOΣ XATZHΓIANNΗΣ 

ΦΩTOΓPAΦIEΣ:  ΣΠYPOΣ XATZHΓIANNHΣ – ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΛΛΙΑΝΤΕΡΗΣ

Η μικρή Κωνσταντινούπολη της Ευρώπης είναι το Βερολίνο. Εκεί ζουν περίπου 200.000 Τούρκοι, οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη κοινότητα Τούρκων εκτός των συνόρων της γείτονος χώρας. Αναπόφευκτα τα πρόσφατα γεγονότα της πλατείας Ταξίμ τους έβγαλαν στους δρόμους της γερμανικής πρωτεύουσας, διαδηλώνοντας εναντίον του αυταρχισμού και της αλαζονείας του τούρκου πρωθυπουργού Ερντογάν. Βρεθήκαμε ανάμεσά τους, στη συνοικία Κρόιτσμπεργκ, καταγράφοντας σκέψεις και συναισθήματα και αναζητώντας τις αιτίες ενός ξεσηκωμού που κανείς δεν περίμενε και κανείς δεν ξέρει πού και πώς θα καταλήξει.

Image

To Σούντμπλοκ (νότια πολυκατοικία…) στο νούμερο 1-2 της Αντμιραλ Στράσε είναι ένα μπαρ-καφέ-κλαμπ-πολιτιστικό κέντρο στο ισόγειο μιας πολυκατοικίας μεγαθήριο της περιοχής Κρόιτσμπεργκ του Βερολίνου, δίπλα από τον εκεί σταθμό του μετρό Κοτμπούσερ Τορ. Αυτό είναι και το παρατσούκλι του τσιμεντένιου γίγαντα που συμβολίζει γλαφυρά την ιστορία της καθημερινότητας των τούρκων γκασταρμπάιτερ του Βερολίνου, η πλειονότητα των οποίων ζούσαν και ζουν ώς τις μέρες μας, αυτοί και τα παιδιά τους και οι συγγενείς και οι ομοεθνείς τους, κυρίως στο Κρόιτσμπεργκ και τη γειτονική περιοχή του Νοϊκόλν. Διάσπαρτα στη γύρω περιοχή είναι πολύχρωμα τούρκικα μανάβικα, κεμπαμπατζίδικα, καφέ, μπαρ, καφενεία και χασάπικα. Oπως και η πιο φημισμένη τούρκικη λα:iκή του Βερολίνου δίπλα στο εκεί κανάλι στην Μαϊμπαχούφερ Στράσε.
Από την εργατική αυτή πολυκατοικία, λοιπόν, ξεκίνησε το περασμένο Σάββατο πορεία διαμαρτυρίας και αλληλεγγύης της τουρκικής κοινότητας της πόλης προς τους διαδηλωτές της πλατείας Ταξίμ και των δεκάδων άλλων πόλεων της Τουρκίας. Η πορεία πέρασε από την οδό Οράνιεν Στράσε, σήμα κατατεθέν του πανκ DNA του Κρόιτσμπεργκ, συνέχισε στη Βίινερ Στράσε κάνοντας τον κύκλο του πάρκου Γκέρλιτζερ, όπου τα Σαββατοκύριακα οικογένειες Τούρκων ψήνουν κοψίδια δίπλα στην μποέμικη και κοσμοπολίτικη νεολαία του Κρόιτσμπεργκ που… ξοδεύει τον καιρό της ανέμελα παίζοντας ακόμη και φρίσμπι, για να καταλήξει και πάλι στην πλατεία του Κοτμπούσερ Τορ, όπου έγιναν μια σειρά από σχετικές ομιλίες.

Στη διάρκεια της πορείας οι τουρκικές σημαίες έβαφαν τους δρόμους του Κρόιτσμπεγκ κόκκινους, οι διαδηλωτές κοσμούσαν με άψογα τουρκο-βερολινέζικα… γαλλικά επίθετα τον τούρκο πρωθυπουργό και τα συνθήματα υποστήριξης για τους τούρκους διαδηλωτές της πλατείας Ταξίμ ήταν τόσο εύφορα όσο και τα γύρω αμέτρητα δέντρα των καταπράσινων πεζοδρομίων του Κρόιτσμπεργκ. Μουστακαλήδες παππούδες και γιαγιάδες με τσεμπέρια περπατούσαν δίπλα δίπλα σε τσαμπουκαλεμένους, θορυβώδεις και μυώδεις νεαρούς. Φιλήσυχοι οικογενειάρχες Τούρκοι άκουγαν τις γυναίκες τους να χτυπάνε κατσαρόλες και να φωνάζουν αντικυβερνητικά συνθήματα, ενώ ταυτόχρονα πολλοί εναλλακτικοί Βερολινέζοι κάθε εθνικότητας στήριξαν μια άλλη πορεία στους δρόμους της πόλης τους που μισεί, όσο καμιά άλλη, την εξουσία και τον αυταρχισμό κάθε είδους και προέλευσης.

Image

Φωτ: Χρήστος Καλλιαντέρης

Στην οδό Γκέρλιτζερ Στράσε, λοιπόν, παράλληλα με το ομώνυμο πάρκο, πέσαμε πάνω στον 30χρονο τούρκο μηχανολόγο Ντεμιράλ Γκένους. Καταγόμενος από την Κωνσταντινούπολη ζει και εργάζεται εδώ και πέντε χρόνια στην πόλη. Η γνώμη και οι απόψεις της νέας γενιάς των Τούρκων έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού κάθε εξέγερση χρειάζεται την ορμή, τη ζωντάνια και τις αντισυμβατικές απόψεις της νεολαίας. «Λένε ότι η οικονομική κατάσταση στην Τουρκία είναι πολύ καλή» μας λέει γεμάτος οργή ο Ντεμιράλ, «αλλά ακόμη οι άνθρωποι ψάχνουν για φαγητό στα σκουπίδια. Υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών στη χώρα, που γίνεται ολοένα μεγαλύτερο». Οταν τον ρωτάμε πώς νιώθει για όσα συνέβησαν στην πλατεία Ταξίμ, το μέρος όπου το 1977 σκοτώθηκαν 40 αριστεροί διαδηλωτές στη διάρκεια εκδηλώσεων για την Πρωτομαγιά, μας λέει: «Δεν περιμέναμε ότι αυτό θα γινόταν τόσο γρήγορα». Ρωτώ για το ρόλο που έπαιξαν στην τουρκική εξέγερση το Facebook και το Twitter, όπου σχετικά με το τελευταίο ο Ταγίπ Ερτνογάν δήλωνε χωρίς ίχνος ειρωνείας ότι «υπάρχει τώρα μια λαίλαπα που λέγεται Twitter. Τα κοινωνικά μίντια είναι η χειρότερη απειλή της κοινωνίας». Με μηχανική ακρίβεια ο Ντεμιράλ απαντά στις α λα Τζορτζ Μπους Τζουνιορ δηλώσεις του Ερντογάν: «Χωρίς το Facebook και το Twitter δεν θα ήταν δυνατό αυτό που συνέβη. Γιατί στα τουρκικά ΜΜΕ δεν υπήρχε η παραμικρή αναφορά στα όσα συνέβησαν στην πλατεία Ταξίμ. Φαντάσου ότι και τα κανάλια της αντιπολίτευσης έδειχναν κινούμενα σχέδια! Μόνο δύο κανάλια, το Haq Tv και το Hayat TV έδειξαν κάτι. Ακόμη και ο Ερντογάν λέγεται ότι παρακολουθούσε το Haq TV για να έχει επαφή με τις εξελίξεις».

Image

Φωτ: Χρήστος Καλλιαντέρης

Με τον Ντεμιράλ συμφωνεί και η 25χρονη Αϊσέ Γκιουσούλ Οζάλ, από την Κωνσταντινούπολη κι αυτή, που ζει εδώ και 5 χρόνια στο Βερολίνο και σπουδάζει στη σχολή Καλών Τεχνών της πόλης. «Αυτή η διαδήλωση» μας λέει, «όπως και οι υπόλοιπες σε όλον τον κόσμο, από το Λονδίνο ώς το Σαν Φραντσίσκο, είναι σημαντικές γιατί οι εφημερίδες και τα τηλεοπτικά κανάλια στην Τουρκία είναι φιμωμένα. Ακολουθούν τη γραμμή του Ερντογάν. Το μήνυμά μας είναι ότι δεν θέλουμε τον Ερντογάν πια. Δεν τον αντέχουμε». Οπως ανέφερε εύστοχα η γερμανική κεντροαριστερή εφημερίδα «Suddeutsche Zeitung» σχετικά με τις ταραχές στην Τουρκία και την αλαζονεία του τούρκου πρωθυπουργού: «Αντί να δείχνει σεβασμό προς τις άλλες απόψεις, ο Ερντογάν παρουσιάζει μόνο την άγνοιά του». Τα αρνητικά συναισθήματα πολλών Τούρκων του Βερολίνου για τον τούρκο πρωθυπουργό είχαν φανεί ήδη από τον Οκτώβριο του 2012, όταν στη διάρκεια των εγκαινίων της νέας τουρκικής πρεσβείας στη γερμανική πρωτεύουσα (αποτελεί το μεγαλύτερο κτήριο πρεσβείας της Τουρκίας σε όλο τον κόσμο…), όπου ο τούρκος πρωθυπουργός είχε δώσει το «παρών», 2.000 τούρκοι διαδηλωτές έκαναν συγκέντρωση διαμαρτυρίας εναντίον της επίσκεψής του στην πόλη μπροστά στην πύλη του Βραδεμβούργου.

Βέβαια, αρκετοί Τούρκοι δεν συμμετείχαν, αν και το θέλανε, στις βερολινέζικες διαδηλώσεις, και μια εξήγηση μας έδωσε τούρκος επιχειρηματίας της πόλης με μεγάλη πολιτική εμπειρία, που ξέρει πολύ καλά τους παίκτες της τουρκικής κοινότητας στο Βερολίνο. Σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του μας εξήγησε ότι δεν συμμετείχε στη διαδήλωση γιατί μέσα της είχαν παρεισφρήσει τούρκοι ακροδεξιοί, εθνικιστές και φασίστες, οπαδοί του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος ΙP – Isci Partisi, και των Γκρίζων Λύκων ( μέλη των οποίων συχνάζουν σε γνωστό καφενείο της Κοτμπούσερ Τορ…).
Ρωτάμε τόσο τον Ντεμιράλ όσο και την Αϊσέ αν μέσω αυτής της εξέγερσης παίζει ένα παρασκηνιακό παιχνίδι και ο τουρκικός στρατός, την επιρροή του οποίου στη χώρα έχει, ομολογουμένως, περιορίσει ο Ερντογάν. Η Αϊσέ τονίζει: «Αυτό είναι μια πιθανότητα, αλλά τώρα οι κύριοι παίκτες του στρατού είναι στη φυλακή. Ο στρατός θα μας είχε υποστηρίξει σε αυτή την εξέγερση αν δεν είχε συμβεί αυτό». Από τη μεριά του ο Ντεμιράλ δεν συμφωνεί και τόσο. Μας λέει ότι με βάση και τα λεγόμενα του αδερφού του, που ήταν ένας από τους εξεγερμένους στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης, «ο στρατός δεν έπαιξε ρόλο στην εξέγερση» συμπληρώνοντας ότι «η αστυνομία χρησιμοποίησε πολλούς προβοκάτορες».
Δεν είναι λίγοι αυτοί που βρήκαν ομοιότητες μεταξύ της εξέγερσης στις τουρκικές πόλεις και εκείνης της Αραβικής Ανοιξης. Ο ανταποκριτής του CNN στην Κωνσταντινούπολη Ιβάν Γουότσον έγραφε στο Twitter: «Κάποιες από τις σκηνές που είδαμε στην Κωνσταντινούπολη είναι ανησυχητικά παρόμοιες με τις μάχες που κάλυψα στο Κάιρο».

Image

Ο Ντεμιράλ, κρατώντας πλακάτ που γράφει «Biz Hepimiz Sen Tek» (Είμαστε όλοι μαζί…) μας λέει: «Η τουρκική εξέγερση είναι διαφορετική από αυτήν της Αραβικής Ανοιξης. Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι μετά από αυτά που συνέβησαν στην πλατεία Ταχρίρ, τώρα έχουν ένα νέο δικτάτορα εκεί. Η δική μας εξέγερση είναι ένα άμεσο, μαζικό κίνημα. Πρέπει να ενωθούμε, όπως συμβαίνει τώρα σε αυτή την πορεία, όπου έχουμε αριστερούς, δεξιούς και κοσμικούς, όλοι μαζί…». Και συμπληρώνει: «Εσείς οι Έλληνες και εμείς οι Τούρκοι είμαστε τόσο κοντά όσον αφορά την κουλτούρα μας. Είναι πολύ εύκολο για σας να καταλάβετε τι αισθανόμαστε τώρα, ειδικά μετά από όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη χώρα σας με την κρίση».

Η βαρύτητα της τουρκικής κοινότητας του Βερολίνου και της Γερμανίας στο πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας είναι πολύ σημαντική για ένα λόγο που ίσως δεν είναι ευρέως γνωστός. Από εδώ και στο εξής περίπου 1,3 εκατομμύρια Τούρκοι που ζουν στην Γερμανία θα έχουν από φέτος δικαίωμα ψήφου στις εκλογές της χώρας τους. Αυτό καθιστά τη Γερμανία την τέταρτη μεγαλύτερη εκλογική περιφέρεια της Τουρκίας μετά την Κωνσταντινούπολη, την Αγκυρα και την Σμύρνη! Οπως ανέφερε πρόσφατα το γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ», «Ο Ερντογάν σχεδιάζει να βάλει κάλπες στην τουρκική πρεσβεία του Βερολίνου και στα υπόλοιπα τουρκικά προξενεία στη Γερμανία». Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε ότι η Τουρκία είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας. Το 2011 το διμερές εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών ήταν στα 31,4 δισ. ευρώ, ενώ για τους Τούρκους οι Γερμανοί είναι οι μεγαλύτεροι ξένοι επενδυτές στη χώρα τους, καθώς πάνω από 4.800 εταιρείες στην Τουρκία είναι γερμανικών συμφερόντων.
Ρωτάμε, λοιπόν, τον Ντεμιράλ για το ποια πιστεύει ότι θα είναι η θέση της γερμανικής κυβέρνησης απέναντι σε μια εξέγερση που πιθανόν να απειλεί και τα γερμανικά οικονομικά συμφέροντα: «Νομίζω ότι και η γερμανική κυβέρνηση είναι αρκετά ξαφνιασμένη. Δεν θα υποστηρίζουν τόσο πολύ τον Ερντογάν από εδώ και μπρος, όπως έκαναν πριν από τα γεγονότα στην πλατεία Ταξίμ».

Image

Φωτ: Χρήστος Καλλιαντέρης

Με αυτό στο μυαλό μας ρωτάμε την όμορφη 25χρονη Μάρτα, επίσης από την Κωνσταντινούπολη, που περπατά αγκαλιά με μια τουρκική σημαία και τον σύντροφό της αν η φωνή των τούρκων πολιτών που ανησυχούν και για τις εξελίξεις ακούγεται σήμερα σε όλη την Ευρώπη: «Ναι, είναι η πραγματική δημοκρατική φωνή τους. Δεν θέλουμε κάποιο πόλεμο με τη Συρία. Θέλουμε ελευθερία και θέλουμε ειρήνη. Αυτή η εξέγερση ελπίζω να καταλήξει σε επανάσταση». Και, αν μη τι άλλο, με τον κόσμο να φωνάζει και να ωρύεται γύρω μας σε μια περιοχή και μια πόλη που άλλαξε τις γεωπολιτικές ισορροπίες του πλανήτη μας εν ριπεί οφθαλμού, αυτό δεν ακούγεται ούτε υπερβολικό, ούτε ουτοπικό. Η Τουρκία αυτή την στιγμή μοιάζει με ένα απέραντο νεο-οθωμανικό Ψυχροπολεμικό Βερολίνο. Μένει να δούμε αν το πολύπλοκο ορατό και αόρατο <<τείχος>> που υποστηρίζει τις κοινωνικές ανισότητες της Τουρκίας έχει στιβαρά, ή, όχι θεμέλια. Η Ιστορία γράφεται, για άλλη μια φορά, από τους ανθρώπους των εξεγερμένων δρόμων…

Image

Advertisements

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s